Publicatie bias

Niet alleen vindt selective reporting plaats op het gebied van mensgebonden onderzoek, maar ook bij het publiceren van dierproeven. In de NRC van afgelopen zaterdag stond een stuk in de wetenschapsbijlage over dit probleem.
Bij muizen en ratten zijn sinds het begin van de jaren tachtig al zo’n 500 wondermiddelen gevonden en getest, die de schade van een herseninfarct zouden kunnen beperken. Van deze grote hoeveelheid onderzochte nieuwe stoffen is geen enkel middel verder in ontwikkeling genomen, laat staan als geneesmiddel op de markt gekomen. Onderzoekers van UMC Utrecht hebben onderzocht waarom er zoveel positieve proefdierdata te vinden zijn en zo weinig nieuwe behandelingen beschikbaar komen (Sena et al. 2010 en Van der Worp et al, 2010, referenties hieronder). Volgens deze onderzoekers is een belangrijke oorzaak dat proefdieronderzoekers vaak alleen de ‘positieve’ resultaten publiceren. Het is natuurlijk minder leuk om onderzoek te presenteren waarin geen of nauwelijks of een averechts effect van een middel wordt gemeld dan een positief effect.
Verder is gebleken dat het proefdieronderzoek zelf ondeugdelijk is uitgevoerd: zo bepaalde niet het lot maar de proefdieronderzoeker zelf uit welk proefdier het middel kreeg toegediend en welke juist de placebo.
Onderzoekers van de Radboud Universiteit publiceren binnenkort een analyse in het tijdschrift Alternatives of Laboratory Animals (ATLA). Minder dan 10% van het gepubliceerde proefdieronderzoek voldoet aan bepaalde kwaliteitseisen (gold standard publication ckecklist) en omschrijft nauwkeurig hoe de omgang met de proefdieren heeft plaatsgevonden (kooigrootte, toediening middel, dieet van het proefdier). Tijdschriften, ook gerenomeerde zoals de PNAS, schijnen er niet naar te vragen.
Het is op zijn minst gezegd nogal vreemd dat ook bij proefdieronderzoek selectief gerapporteerd wordt. Hier valt dus ook veel dierenleed te voorkomen, als ook negatieve resultaten worden gemeld. Bovendien kan dit een kostenbesparing opleveren en juist een versnelling van de wetenschappelijke kennis. Het rapporteren van negatieve resultaten kan het doen van dubbel werk voorkomen.

Sena ES, van der Worp HB, Bath PM, Howells DW, Macleod MR.
Publication bias in reports of animal stroke studies leads to major overstatement of efficacy.
PLoS Biol. 2010 Mar 30;8(3):e1000344.

van der Worp HB, Howells DW, Sena ES, Porritt MJ, Rewell S, O’Collins V, Macleod MR.
Can animal models of disease reliably inform human studies?
PLoS Med. 2010 Mar 30;7(3):e1000245.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers op de volgende wijze: