Archive for the ‘Cochrane’ Category

EBM hooglereaar

2011/04/01

Sinds 22 maart j.l. bebben we een officiële EBM hoogleraar. Rob Scholten, directeur van het Dutch Cochrane Center, hield toen zijn oratie getiteld ‘Hoe sterk is het eenzame bewijs‘. In zijn rede ging hij uitgebreid in op de problemen die tijdens het schrijven van systematische reviews naar voren komen: onvolledige publicaties, niet gepubliceerd onderzoek, de industrie die gegevens achterhoudt, en het opzetten van trial registers, waar tegenwoordig nieuw onderzoek bij moet worden aangemeld.
Zeer beknopt ging hij in wat we de komende jaren van zijn leerstoel mogen verwachten: reviews uiteraard, verbeteringen in het traject om tot publicatie te komen, openbaarmaken van alle onderzoeksgegevens.

Advertenties

Goodbye PubMed, hello raw data

2011/01/28

Onder deze titel publiceerde de BMJ op 12 januari j.l. een editorial van Fiona Godley, editor van de BMJ. Een pakkende titel zeker voor medisch informatiespecialisten, die dagelijks in PubMed zoeken.
Al jaren pleit de Cochrane Collaboration voor openheid van gegevens voor klinische studies. Een eerste stap in de goede richting was het verplicht stellen door de belangrijke medische tijdschriften van een trial nummer, ISRCTN (International Standard Randomised Controlled Trial Number Register). Alle nieuwe trials krijgen zo’n nummer (of zouden zo’n nummer moeten krijgen). Het register waar al deze trials in te vinden zijn is ondergebracht bij de WHO, en voor een ieder toegankelijk en doorzoekbaar.

Fiona Godley gaat in haar stuk nog verder: al het onderzoeksmateriaal, dat tijdens een studie wordt aangemaakt, alle gegevens van patiënten, bijwerkingen, moet ter beschikking komen van auteurs die een systematische review willen schrijven. Zij deed haar oproep naar aanleiding van het weerbarstige gedrag van Roche wat betreft het gebruik van oseltamivir (Tamiflu), een neuramidase remmer, als behandeling om geen griep te krijgen en om de symptomen van griep te verminderen. Aanleiding voor haar editorial was een update van een Cochrane review over griepvaccinatie en het gebruik van neuramidase remmers bij gezonde volwassenen., en een publicatie in BMJ (Jefferson et al) over de moeilijkheden die de Cochrane auteurs hebben ondervonden om alle data boven water te krijgen, en wat dus uiteindelijk niet is gelukt.
Er bleek slechts één onderzoek beschikbaar (met incomplete gegevens en uitgevoerd in opdracht van Roche) dat positieve data beschreef over Tamiflu. In hun update hebben de auteurs daarom hun conclusie over Tamiflu herroepen, die eigenlijk gebaseerd was op dit ene incomplete artikel. Herhaaldelijke verzoeken aan de auteurs van het Tamiflu artikel mochten niet baten. Ook herhaalde verzoeken aan Roche, het bedrijf dat Tamiflu maakt, leverden niet op.
Het zou dus heel goed kunnen dat de werking van Tamiflu op lucht is gebouwd. Roche wil geen opening van zaken geven, het enige positieve artikel over Tamiflu is door Roche gesponsord, en hierin zijn niet alle trialgegevens in verwerkt.
Godley pleit er dan ook voor dat altijd alle onderzoeksgegevens verplicht beschikbaar moeten komen: “Reviewers must assess entire trial programmes, and so new tools and methods are needed.” Voor auteurs van systematische reviews zal dat aanzienlijk meer werk opleveren.

Emtree term voor DTA

2010/11/08

Vandaag werd bekend dat Elsevier, de uitgever van Embase, vanaf 1 december a.s. een nieuwe check tag “diagnostic test accuracy study” gaat toevoegen. Embase voegt als eerste van de grote biomedische bestanden deze term toe. Uiteraard maakt dit het zoeken naar DTA studies eenvoudiger. Het is alleen de vraag of er ook retrospectief ingevoerd gaat worden. Dat zou helemaal mooi zijn. Hopelijk gaan andere bestanden (lees Pubmed) hier binnenkort ook toe over.
Onderhandelingen tussen de Cochrane Register of DTA Studies reference group en Elsevier hebben tot dit resultaat geleid.

Posters

2010/10/29

Op het afgelopen Cochrane Colloquium heb ik twee posters mogen presenteren: P121 Validation of a PubMed search filter for identifying studies including children en P151 Electronic searching versus handsearching of conference abstracts. De abstracts van de  posters zijn terug te vinden in het abstractboek, de posters zelf staan inmiddels op Slideshare.
De poster over validatie was één van de 10 genomineerde voor de Thomas C Chalmers Award, maar helaas heeft een andere poster deze award gewonnen.

Farma en medisch onderzoek

2010/10/29

Dat de farmaceutische industrie een flinke vinger in de pap heeft bij het doen van medisch onderzoek is niet nieuw. Niet alle resultaten van klinisch onderzoek mogen gepubliceerd worden, artsen worden beïnvloed door het krijgen van cadeautjes, de onderzoeksopzet wordt door de industrie bepaald, en ga zo maar door.
In PlosMedicine is een stuk verschenen waarbij industrie-gesponsord klinisch onderzoek geassocieerd wordt met een toename van de impactfactor (Lundh et al, Conflicts of Interest at Medical Journals: The Influence of Industry-Supported Randomised Trials on Journal Impact Factors and Revenue – Cohort Study. PLoS Med 7(10): e1000354. doi:10.1371/journal.pmed.1000354) .
Op het afgelopen 18de Cochrane Colloquium werd aan de invloed van de farmaceutische industrie op het klinisch onderzoek uiteraard ook aandacht besteed. Fiona Godlee, editor-in-chief van de BMJ, vertelde over de onmogelijkheid om aan alle gegevens over Tamiflu-onderzoek te achterhalen bij Roche. Het zelfde is ook onderzocht door door Andreas Lundh, die de resultaten presenteerde van een onderzoek: Did the authors have full access tot the data. Survey of authors of industry-initiated trials in The Lancet. Dit onderzoek zal over enige tijd wel worden gepubliceerd. Een samenvatting van zijn betoog is te vinden in het abstractbook van het colloquium.

Ik heb jammer genoeg niet alle praatjes kunnen meemaken hierover. Maar eentje is zeker de moeite waard om te bekijken. Dat was de presentatie van onderzoeksjournalist Ray Moynihan, auteur van o.m. Selling Sickness. Op het colloquium vertelde hij over zijn laatste boek: Sex, Lies & Pharmaceuticals. Stelling was dat de farmaceutische industrie vrouwen aan een nieuwe ziekte helpen: HSDD (Hypoactive sexual desire disorder). Zijn betoog was hilarisch en its te bekijken op het multi-mediakanaal van de Cochrane Collaboration, al was het maar om de Amerikaanse filmpjes waarin deze “ziekte” serieus wordt besproken.

Cochrane Colloquium

2010/10/13

Volgende week is het joint Cochrane and Campbell Colloquium in Keystone, CO. Inmiddels zijn het programma en het abstractboek op het web verschenen.
De abstracts over handsearchen en over de validatie van kinderfilters, die ik samen met mijn medeauteurs heb ingediend, staan er uiteraard ook in. Maar er is nog veel meer interessants te vinden. Veel leesplezier!

Webliography

2010/10/01

De Cochrane Collaboration heeft een zgn Webliography gepubliceerd, een overzicht van bronnen op het gebied van evidence based medicine. Citaat:
This webliography presents an overview of the most important print and online resources for evidence-based health care and medicine. The recommendations for books, articles and online resources are browseable by speciality, such as epidemiology, statistics, literature appraisal, reporting guidelines, and more. The other resources, such as databases and journals, are listed alphabetically.
Er is een overzicht voor:

  • boeken, artikelen en online bronnen (guidelines, publicaties op het gebied van epidemiologie en statietiek, enz)
  • databases
  • journals
  • patient resources
  • tutorials en tools die gebruikt kunnen worden bij evidence based health care
  • web 2.0 bronnen (blogs, podcasts)

Neem een kijkje! Er zit mooi materiaal tussen.

Gebruik van de Cochrane Library

2010/05/07

Uiteraard is het lastig om het gebruik van de Cochrane Library te meten. Naaste de webversie, kun je de Cochrane library ook benaderen via Ovid en andere webplatforms, en DVD’s. Toch heeft Wiley, de uitgever van de Cochrane Library opnieuw een poging gewaagd om de frequentie te turven.
Over 2008 werd wereldwijd volgens de Wiley statistieken iedere 2 seconden een search uitgevoerd, iedere 3 seconden een abstract opgevraagd en iedere 4 seconden werd een full text gedownload.
Recentelijk zijn de data voor 2009 bekend gemaakt. Ten opzichte van 2008 is het gebruik met maar liefst 19% toegenomen. Citaat: “we estimate that there was a search on The Cochrane Library every 1 second, an abstract viewed every 2 seconds and a full text review downloaded every 3 seconds in 2009. “ Dat zijn toch indrukwekkende cijfers.

En het review dat het meest in 2009 werd bekeken was: Interventions for treating obesity in children, met auteurs uit Nederland (Beatrix Kinderziekenhuis, onderdeel van UMC Groningen). Een heel relevant onderwerp.

Tot slot nog de top-25 reviews, waarvan de full text is opgevraagd, over de periode 2005-2009. Deze zijn te vinden onder het kopje Usage data op de Website Updates pagina van de Cochrane Library. Ze zijn per jaar inzichtelijk gemaakt.

(Systematische) reviews

2010/04/16

Ook bij het schrijven van systematische reviews, is ook bias mogelijk. In de tijd dat ik nog gewone reviews of overzichtsartikelen schreef, kon je naar een bepaald resultaat toe werken, naar de boodschap die je wilt laten horen. Systematisch zoeken in databases bestond toen nog niet, althans ik had er nog nooit van gehoord. Dan spreek ik over 20 jaar geleden, en over niet-medisch onderzoek.
Tegenwoordig gaat dat wat anders, zeker bij het proces van het schrijven van een Cochrane review. Van te voren wordt aangegeven wat de primaire en secondaire uitkomsten zijn, die je wilt onderzoeken, en welke methodes daarvoor gehanteerd (gaan) worden.
Toch kan het fout gaan. Recentelijk hebben Kirkham et al in PlosOne een artikel gepubliceerd met als titel: Bias Due to Changes in Specified Outcomes during the Systematic Review Process.
Zij hebben aangetoond dat er verschillen kunnen voorkomen tussen de ‘outcomes’ zoals dat in het Cochrane protocol is gepubliceerd en die van het daaropvolgend geschreven Cochrane review. Er worden nieuwe uitkomsten toegevoegd, veranderd, dan wel verwijderd.
Deze wijzigingen in de doelstellingen van je review/protocol kan dus tot bias leiden. Immers, als je de resultaten van je literatuuronderzoek niet de gewenste opbrengst geeft, kun je de ‘outcome’ aanpassen. In veel gevallen zal dit worden vermeld in een stukje ‘differences between protocol and review’, wat een onderdeel hoort te zijn in het Cochrane review indien van toepassing, maar een aantal auteurs doet dit kennelijk niet. Kirkham et al hebben 297 reviews onderzocht. Bij 28 reviews werden verschillen gevonden tussen protocol en het review. Van deze 28 reviews werd bij 8 (29%) verschillen gevonden in de gerapporteerde primary outcome in the protocol en die in het daarna geschreven review, zonder dat dit verschil werd verklaard. De veranderingen werden gemaakt nadat alle resultaten van het literatuuronderzoek bekend waren.
Dit moet zeker een punt van aandacht worden voor alle Cochrane review groepen om deze vorm van bias zoveel mogelijk te voorkomen. Inmiddels is issue 4 van 2010 van de Cochrane Library uit, behalve dan dat Central nog niet is ge-update door technische problemen. Zelf vind ik het onhandig dat er nergens op de voorpagina te zien is in welk issue je zit te kijken. Als je niet op de hoogte bent als eindgebruiker van de data waarop er content bijkomt, is dit lastig om uit te vinden. Iedereen, die vindt dat het issue nummer, dan wel de update-datum weer makkelijk zichtbaar wordt, zou ik willen vragen bij Wiley, de uitgever van de Cochrane Library, hierover een mail te sturen.
Er zijn berichten dat in Duitsland nu alle universiteiten toegang hebben tot de Cochrane library. De German Research Foundation en de German Central Medical Library zorgen voor een deel van de funding om dit te kunnen betalen.  Van deze German National Academic Opt-In Consortium mogen alle academische instituten and universiteitsziekenhuizen in Duitsland gebruik maken. Van 2010 tot 2019 geldt deze overeenkomst.

Nog een ander bericht over reviews: In de Scientist heeft een artikeltje gestaan met als titel: Down with reviews. Je moet je aanmelden om het te kunnen lezen. Hier is het probleem dat review (en dan neem ik even aan ‘gewone’ reviews), te vaak worden geciteerd, en dus hoog in de rankings terecht komen. Vaker dus dan het originele werk, dat in het review wordt besproken. Zou het ook voor Cochrane reviews gelden?

Redesign Cochrane Library

2010/03/26

De Cochrane Library heeft een nieuwe uiterlijk gekregen. Het ziet er net zo fris uit als het nieuwe Pubmed;  ook blauw. Kennelijk hoort dat bij een gerenomeerde database. Alles wat op de vorige versie stond staat nu ook op de voorpagina, alleen wat anders geordend, en met meer mogelijkheden.
Onder Sign Up, kun je je aanmelden voor RSS feeds voor Editorials, Special Collections en Highlights of New and Updated Cochrane Reviews. Ook zit daar een knop onder om je aan te melden voor de Cochrane Journal Club. Ik weet niet met welke frequentie de Journal Club uitkomt, maar inmiddels is nummer 6 uit over een astma onderwerp: Regular treatment with formoterol and an inhaled corticosteroid versus regular treatment with salmeterol and an inhaled corticosteroid for chronic asthma: serious adverse events.
Aan de linkerkant van Cochrane Library pagina, kun je browsen op onderwerp, en zo snel achter reviews komen over een bepaald onderwerp. Het aantal dat achter een onderwerp genoemd staat geeft inzicht in de hoeveelheid reviews die over dat onderwerp zijn verschenen.
Er zijn ook links om direct naar de pagina kunt gaan om in de Cochrane Database of Controlled Trials (Central) te zoeken. Je komt dan op de ouderwetse advanced zoekpagina uit, maar in plaats van default All databases, staat nu standaard Central aangevinkt.
Wat ik wel wat hinderlijk vind, is dat nergens zichtbaar is in welk issue van de Cochrane Library je nu aan het zoeken bent. Dat ligt aan het feit dat Central maar 1 x per 3 maanden wordt bijgewerkt (dus dan krijg je issue 1-4), en de database met reviews (CDSR) en protocols elke maand (issue 1-12). Wiley werkt aan het probleem. Om nu achter het issue-nummer te komen in CDSR moet je een protocol of review openen, en daar is in de bibliografische gegevens het issuenummer te vinden.
Het ‘simpele’ zoekbalkje is verplaatst naar de linkerkant. Aan het zoeken zelf is in de Cochrane Libary niets veranderd, net zo (on)handig als voorheen.